آزمایش ناباروری مجموعهای از بررسیهای پزشکی است که برای ارزیابی وضعیت باروری زنان و مردان و شناسایی علتهای احتمالی تأخیر در بارداری انجام میشود. این آزمایشها میتوانند عملکرد هورمونها، تخمکگذاری، ذخیره تخمدان، سلامت رحم و لولههای رحمی در زنان و همچنین تعداد، حرکت و کیفیت اسپرم در مردان را بررسی کنند.
ناباروری همیشه به یک علت مشخص محدود نمیشود و عوامل مختلفی میتوانند در کاهش شانس بارداری نقش داشته باشند. برای آشنایی بیشتر با مفهوم ناباروری، علل و عواملی که میتوانند بر شانس بارداری تأثیر بگذارند، میتوانید مقاله «ناباروری چیست» را مطالعه کنید. انجام آزمایش ناباروری برای هر دو نفر زوج نیز اهمیت دارد تا پزشک بتواند علت احتمالی مشکل را دقیقتر بررسی کرده و بهترین مسیر درمانی را انتخاب کند.
| عنوان | توضیحات |
|---|---|
| نام | آزمایش ناباروری |
| نام انگلیسی | Infertility Tests / Fertility Evaluation |
| تخصص مرتبط | متخصص زنان و زایمان، متخصص اورولوژی و فوق تخصص ناباروری |
| زمان انجام | پس از ۱۲ ماه تلاش ناموفق برای بارداری (در زنان زیر ۳۵ سال) یا پس از ۶ ماه تلاش (در زنان ۳۵ سال و بالاتر) و در برخی شرایط بنا به تشخیص پزشک زودتر |
| نوع بررسی | آزمایش خون، اسپرموگرام، سونوگرافی، HSG، آزمایشهای ژنتیکی و سایر بررسیهای تخصصی بر اساس شرایط فرد |
| اورژانسی بودن | خیر؛ آزمایش ناباروری معمولاً یک بررسی تشخیصی برنامهریزیشده است و در شرایط عادی اورژانسی محسوب نمیشود. |
| هدف از انجام | شناسایی علت ناباروری، ارزیابی سلامت باروری زنان و مردان و انتخاب مناسبترین روش درمان یا کمکباروری |
آزمایشهای ناباروری شامل یک تست مشخص نیستند، بلکه مجموعهای از بررسیهای مختلف هستند که با توجه به شرایط فرد، سن، سابقه پزشکی و علائم موجود انتخاب میشوند. این بررسیها میتوانند شامل آزمایشهای هورمونی، آزمایش AMH، بررسی تخمکگذاری، سونوگرافی رحم و تخمدان، بررسی لولههای رحمی در زنان و آزمایش آنالیز اسپرم در مردان باشند.
در این مقاله با آزمایش ناباروری، زمان انجام آن، مهمترین آزمایشهای ناباروری زنان و مردان، کاربرد هر بررسی و نقش این آزمایشها در تشخیص علت ناباروری آشنا خواهید شد.
فهرست مطالب آزمایش ناباروری
برای تشخیص علت ناباروری، پزشک ابتدا با انجام آزمایش ناباروری وضعیت باروری زنان و مردان را بهصورت جداگانه بررسی میکند. آزمایش ناباروری بسته به شرایط هر فرد میتواند شامل آزمایشهای هورمونی، ارزیابی عملکرد دستگاه تولیدمثل، تصویربرداری و در برخی موارد آزمایشهای تخصصیتر باشد.
انتخاب نوع آزمایش ناباروری بر اساس سابقه پزشکی، سن، علائم و نتایج بررسیهای اولیه انجام میشود.
آزمایشهای ناباروری زنان چیست؟
آزمایشهای ناباروری زنان مجموعهای از بررسیهای پزشکی هستند که برای شناسایی علتهای احتمالی دشواری در بارداری انجام میشوند. این بررسیها به پزشک کمک میکنند عملکرد تخمدانها، روند تخمکگذاری، وضعیت هورمونهای مرتبط با باروری، سلامت رحم و وضعیت لولههای رحمی را ارزیابی کند.
از آنجا که ناباروری میتواند دلایل مختلفی داشته باشد، معمولاً یک آزمایش بهتنهایی نمیتواند علت مشکل را مشخص کند. پزشک با توجه به عواملی مانند سن، سابقه پزشکی، الگوی قاعدگی و مدت زمان تلاش برای بارداری، آزمایشها و بررسیهای مناسب را انتخاب میکند.
مهمترین آزمایشها و بررسیهای ناباروری زنان میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- آزمایشهای هورمونی برای بررسی عملکرد سیستم تولیدمثل و تخمکگذاری
- آزمایش پروژسترون برای بررسی وقوع تخمکگذاری
- بررسی ذخیره تخمدان با آزمایشهایی مانند AMH، FSH و شمارش فولیکولهای آنترال (AFC)
- سونوگرافی لگنی برای بررسی رحم و تخمدانها
- بررسی وضعیت لولههای رحمی، از جمله هیستروسالپنگوگرافی (HSG)
- در برخی شرایط، بررسیهای تکمیلی مانند هیستروسکوپی یا لاپاراسکوپی
لازم است توجه شود که آزمایش AMH بهتنهایی معیار قطعی برای تشخیص ناباروری یا پیشبینی احتمال بارداری نیست و نتیجه آن باید در کنار سایر اطلاعات بالینی و آزمایشهای باروری تفسیر شود.
۱- آزمایشهای هورمونی زنان
هورمونها نقش مهمی در تنظیم چرخه قاعدگی، رشد فولیکولها و تخمکگذاری دارند. به همین دلیل، بررسی برخی هورمونها میتواند در ارزیابی ناباروری زنان و شناسایی اختلالات مرتبط با تخمکگذاری یا عملکرد تخمدانها مورد استفاده قرار گیرد. با این حال، همه آزمایشهای هورمونی برای تمام زنان ضروری نیستند و پزشک بر اساس علائم، الگوی قاعدگی و شرایط فردی، آزمایشهای مناسب را انتخاب میکند.
مهمترین آزمایشهای هورمونی زنان عبارتاند از:
آزمایش FSH
FSH یا هورمون محرک فولیکول (Follicle-Stimulating Hormone) توسط غده هیپوفیز ترشح میشود و در رشد فولیکولهای تخمدان و تنظیم عملکرد تخمدانها نقش دارد.
اندازهگیری FSH میتواند در کنار سایر بررسیها برای ارزیابی عملکرد تخمدان و برخی اختلالات مرتبط با تخمکگذاری مورد استفاده قرار گیرد. تفسیر نتیجه FSH به زمان انجام آزمایش در چرخه قاعدگی و سایر عوامل بالینی بستگی دارد؛ بنابراین بالا یا پایین بودن این هورمون بهتنهایی به معنای ناباروری نیست.
در برخی ارزیابیهای باروری، FSH در روزهای ابتدایی چرخه قاعدگی اندازهگیری میشود، اما زمان دقیق انجام آزمایش باید بر اساس نظر پزشک و نوع ارزیابی تعیین شود.
آزمایش LH
LH یا هورمون لوتئینیزهکننده (Luteinizing Hormone) یکی از هورمونهای مهم در تنظیم تخمکگذاری است. افزایش ناگهانی LH پیش از تخمکگذاری اتفاق میافتد و به آزاد شدن تخمک از فولیکول کمک میکند.
بررسی LH میتواند در ارزیابی اختلالات تخمکگذاری و برخی مشکلات هورمونی مورد استفاده قرار گیرد. با این حال، نتیجه آن باید در کنار سایر اطلاعات بالینی و آزمایشهای هورمونی تفسیر شود.
آزمایش استرادیول (Estrogen)
استرادیول (Estradiol یا E2) یکی از مهمترین انواع استروژن است که عمدتاً توسط تخمدانها تولید میشود. این هورمون در رشد فولیکولها و تنظیم چرخه قاعدگی نقش دارد.
اندازهگیری استرادیول ممکن است همراه با آزمایشهایی مانند FSH برای ارزیابی عملکرد تخمدان انجام شود. نتیجه استرادیول به مرحله چرخه قاعدگی وابسته است و بنابراین باید با توجه به زمان نمونهگیری و سایر یافتههای آزمایشگاهی تفسیر شود.
آزمایش پروژسترون
پروژسترون هورمونی است که پس از تخمکگذاری، عمدتاً توسط جسم زرد در تخمدان تولید میشود. اندازهگیری پروژسترون خون یکی از روشهایی است که میتواند برای بررسی وقوع تخمکگذاری مورد استفاده قرار گیرد.
زمان انجام آزمایش پروژسترون به طول و نظم چرخه قاعدگی بستگی دارد. در زنانی که چرخه منظم دارند، زمان نمونهگیری معمولاً با توجه به زمان مورد انتظار تخمکگذاری تعیین میشود؛ بنابراین انجام آزمایش در یک روز ثابت برای همه افراد مناسب نیست.
آزمایش پرولاکتین و تیروئید (TSH)
پرولاکتین هورمونی است که توسط غده هیپوفیز تولید میشود. افزایش غیرطبیعی پرولاکتین میتواند با اختلال در تخمکگذاری و نامنظمی قاعدگی همراه باشد و در برخی زنان میتواند در بررسی ناباروری مورد توجه قرار گیرد.
TSH یا هورمون محرک تیروئید نیز برای ارزیابی عملکرد غده تیروئید اندازهگیری میشود. اختلالات تیروئیدی میتوانند بر چرخه قاعدگی و تخمکگذاری تأثیر بگذارند و در برخی شرایط با مشکلات باروری مرتبط باشند.
با این حال، بررسی پرولاکتین و عملکرد تیروئید برای همه زنان مبتلا به ناباروری به یک شکل انجام نمیشود و پزشک بر اساس علائم، سابقه پزشکی و شرایط فردی درباره نیاز به این آزمایشها تصمیم میگیرد.
۲- آزمایش AMH و بررسی ذخیره تخمدان
آزمایش AMH یکی از آزمایشهای مورد استفاده برای ارزیابی ذخیره تخمدان در زنان است. AMH یا هورمون آنتیمولرین (Anti-Müllerian Hormone) توسط فولیکولهای کوچک تخمدان تولید میشود و اندازهگیری سطح آن میتواند اطلاعاتی درباره تعداد تقریبی فولیکولهای موجود در تخمدان ارائه دهد. برای آشنایی بیشتر با کاربرد این آزمایش، نحوه انجام و تفسیر نتایج آن، میتوانید مقاله «آزمایش AMH چیست» را مطالعه کنید.
ذخیره تخمدان به تعداد تخمکهای موجود در تخمدانها اشاره دارد. این ذخیره با افزایش سن بهطور طبیعی کاهش پیدا میکند و سطح AMH نیز معمولاً با کاهش تعداد فولیکولها کاهش مییابد.
AMH پایین به چه معناست؟
پایین بودن سطح AMH میتواند با کاهش ذخیره تخمدان ارتباط داشته باشد. با این حال، نتیجه پایین AMH بهتنهایی به معنای ناباروری یا غیرممکن بودن بارداری نیست. همچنین مقدار بالاتر AMH نیز تضمینکننده باروری یا بارداری طبیعی نیست.
آیا AMH میتواند شانس بارداری را مشخص کند؟
خیر. آزمایش AMH بیشتر اطلاعاتی درباره ذخیره تخمدان و تعداد تقریبی فولیکولهای باقیمانده ارائه میدهد، اما بهتنهایی نمیتواند کیفیت تخمکها یا احتمال بارداری طبیعی را مشخص کند.
سن، کیفیت تخمک، وضعیت تخمکگذاری، سلامت رحم و لولههای رحمی و عوامل مرتبط با شریک جنسی نیز در احتمال بارداری نقش دارند. به همین دلیل، نتیجه AMH باید در کنار سابقه پزشکی، معاینه و سایر بررسیهای باروری تفسیر شود.
بررسی ذخیره تخمدان چگونه انجام میشود؟
ارزیابی ذخیره تخمدان ممکن است فقط به آزمایش AMH محدود نباشد. پزشک میتواند بر اساس شرایط فرد، آزمایشهای هورمونی و روشهای تصویربرداری را نیز در نظر بگیرد. شمارش فولیکولهای آنترال (AFC) با استفاده از سونوگرافی یکی از روشهایی است که در ارزیابی ذخیره تخمدان مورد استفاده قرار میگیرد.
بنابراین، AMH یک ابزار مهم در ارزیابی ذخیره تخمدان است، اما نتیجه آن باید در کنار سن، سابقه پزشکی و سایر آزمایشهای باروری بررسی شود و نباید بهتنهایی برای پیشبینی توانایی بارداری مورد استفاده قرار گیرد.
۳- بررسی تخمکگذاری
بررسی تخمکگذاری یکی از بخشهای مهم در آزمایش ناباروری زنان است. تخمکگذاری زمانی اتفاق میافتد که تخمک از تخمدان آزاد شود و امکان لقاح با اسپرم فراهم شود. اختلال در تخمکگذاری میتواند یکی از علتهای ناباروری زنان باشد و عواملی مانند سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS)، اختلالات هورمونی و برخی مشکلات مرتبط با عملکرد تخمدان در آن نقش دارند.
روشهای بررسی تخمکگذاری
پزشک برای بررسی وضعیت تخمکگذاری ممکن است از روشهای مختلفی استفاده کند:
۱. بررسی چرخه قاعدگی
منظم بودن پریودها میتواند اطلاعات مهمی درباره تخمکگذاری در اختیار پزشک قرار دهد. چرخههای منظم و قابل پیشبینی، بهویژه چرخههایی که معمولاً بین ۲۱ تا ۳۵ روز طول میکشند، اغلب با تخمکگذاری همراه هستند. در مقابل، پریودهای نامنظم یا قطع قاعدگی میتواند نشانه اختلال در تخمکگذاری باشد.
۲. آزمایش پروژسترون
آزمایش پروژسترون یکی از آزمایشهای مهم برای بررسی تخمکگذاری است. سطح پروژسترون پس از تخمکگذاری افزایش پیدا میکند؛ بنابراین اندازهگیری آن در زمان مناسب از چرخه قاعدگی میتواند به پزشک نشان دهد که تخمکگذاری اتفاق افتاده است یا خیر. زمان انجام آزمایش بر اساس طول و نظم چرخه قاعدگی تعیین میشود.
۳. آزمایش هورمونهای مرتبط با تخمکگذاری
در زنانی که پریودهای نامنظم دارند، پزشک ممکن است آزمایش هورمونهایی مانند FSH و LH را برای بررسی عملکرد تخمدان و علت اختلالات قاعدگی درخواست کند. این آزمایشها بسته به شرایط فرد و تشخیص پزشک انجام میشوند.
۴. کیت پیشبینی تخمکگذاری
کیتهای پیشبینی تخمکگذاری با شناسایی افزایش هورمون LH در ادرار، افزایش LH پیش از تخمکگذاری را تشخیص میدهند. این روش میتواند برای شناسایی زمان احتمالی تخمکگذاری در چرخه قاعدگی استفاده شود.
۵. سونوگرافی تخمدان
سونوگرافی لگنی، بهویژه سونوگرافی واژینال، میتواند برای بررسی تخمدانها و رحم استفاده شود. در برخی شرایط، پزشک از سونوگرافی برای ارزیابی وضعیت فولیکولها و بررسی روند تخمکگذاری کمک میگیرد.
قاعدگی نامنظم و اختلال تخمکگذاری
پریودهای نامنظم، چرخههای بسیار طولانی یا کوتاه و قطع قاعدگی میتوانند با اختلال تخمکگذاری همراه باشند. برای مثال، چرخههای کمتر از ۲۱ روز یا بیشتر از ۳۵ روز ممکن است نیاز به بررسی بیشتر داشته باشند. سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) نیز یکی از شرایطی است که میتواند باعث تخمکگذاری نامنظم یا عدم تخمکگذاری شود.
🔍 روشهای بررسی تخمکگذاری
پزشک برای بررسی عملکرد تخمکگذاری و اطمینان از آزاد شدن تخمک، ممکن است از روشهای زیر استفاده کند:
-
۱
بررسی نظم چرخه قاعدگی
پزشک با بررسی منظم بودن پریودها و طول چرخههای قاعدگی، احتمال وجود اختلال در تخمکگذاری را ارزیابی میکند.
-
۲
آزمایش پروژسترون
اندازهگیری سطح هورمون پروژسترون در خون میتواند نشان دهد که آیا تخمکگذاری در چرخه قاعدگی اتفاق افتاده است یا خیر.
-
۳
بررسی هورمونهای مرتبط با تخمکگذاری
بررسی هورمونهایی مانند LH و FSH به پزشک کمک میکند تا عملکرد تخمدان و روند رشد فولیکولها را ارزیابی کند.
-
۴
سونوگرافی برای بررسی رشد فولیکولها
در برخی موارد، سونوگرافی واژینال به صورت دورهای انجام میشود تا رشد فولیکولها و زمان احتمالی آزاد شدن تخمک بررسی شود.
💡 نکته: پزشک با کنار هم قرار دادن نتایج این بررسیها میتواند وضعیت تخمکگذاری را دقیقتر ارزیابی کند.
در نتیجه، بررسی تخمکگذاری معمولاً با توجه به الگوی قاعدگی، علائم، آزمایشهای هورمونی و در صورت نیاز سونوگرافی انجام میشود. پزشک با کنار هم قرار دادن این اطلاعات میتواند علت احتمالی اختلال تخمکگذاری را بهتر مشخص کند و مسیر مناسب برای ادامه آزمایش ناباروری زنان را تعیین کند
۴- سونوگرافی رحم و تخمدان
سونوگرافی یکی از روشهای مهم در آزمایش ناباروری زنان است که برای بررسی وضعیت رحم، تخمدانها و ساختارهای مرتبط با باروری انجام میشود.
سونوگرافی واژینال معمولاً جزو روشهای دقیق برای بررسی اندامهای تولیدمثل زنان محسوب میشود و اطلاعات مهمی درباره وضعیت رحم و تخمدانها در اختیار پزشک قرار میدهد.
🩺 موارد قابل بررسی در سونوگرافی رحم و تخمدان
سونوگرافی یکی از مهمترین روشهای بررسی ناباروری زنان است که به پزشک کمک میکند وضعیت رحم، تخمدانها و روند رشد فولیکولها را ارزیابی کند.
-
۱
وجود کیستهای تخمدانی
سونوگرافی میتواند وجود کیستهای تخمدان، اندازه آنها و تأثیر احتمالی آنها بر عملکرد تخمدان را بررسی کند.
-
۲
رشد و تعداد فولیکولها
پزشک با بررسی فولیکولهای تخمدان میتواند روند رشد آنها و آمادگی تخمک برای آزاد شدن را ارزیابی کند.
-
۳
ضخامت دیواره رحم
ضخامت آندومتر (دیواره داخلی رحم) برای لانهگزینی جنین اهمیت دارد و در روند بررسی ناباروری ارزیابی میشود.
-
۴
فیبروم و پولیپهای رحمی
سونوگرافی میتواند وجود تودههایی مانند فیبروم یا پولیپ را که ممکن است بر بارداری تأثیر بگذارند، شناسایی کند.
-
۵
بررسی مشکلات ساختاری رحم
برخی ناهنجاریهای ساختاری رحم مانند تغییر شکل رحم یا مشکلات مادرزادی با کمک سونوگرافی بررسی میشوند.
-
۶
تعداد فولیکولهای آنترال (AFC)
شمارش فولیکولهای آنترال در سونوگرافی یکی از روشهای مهم برای تخمین ذخیره تخمدان و ارزیابی ظرفیت باروری است.
💡 نکته: سونوگرافی به تنهایی تشخیص قطعی ناباروری نیست، اما در کنار آزمایشهای هورمونی و سایر بررسیها اطلاعات ارزشمندی درباره وضعیت باروری زنان ارائه میدهد.
این بررسیها به پزشک کمک میکنند مشکلاتی که ممکن است مانع تخمکگذاری، لانهگزینی جنین یا ادامه بارداری شوند، شناسایی شوند.
۵- آزمایش بررسی لولههای رحمی (HSG)
هیستروسالپنگوگرافی یا عکس رنگی رحم (HSG) یکی از آزمایشهای مهم برای بررسی سلامت لولههای رحمی و شکل داخلی رحم است.
لولههای فالوپ مسیر ارتباطی بین تخمدان و رحم هستند و نقش مهمی در انتقال تخمک و رسیدن اسپرم به تخمک دارند. اگر این لولهها دچار انسداد باشند، احتمال لقاح کاهش پیدا میکند.
در آزمایش HSG، ماده حاجب از طریق دهانه رحم وارد رحم میشود و با تصویربرداری، مسیر حرکت آن در رحم و لولههای رحمی بررسی میشود.
🩺 مواردی که در آزمایش HSG بررسی میشود:
- ✓ باز بودن یا انسداد لولههای رحمی
- ✓ بررسی شکل داخلی رحم
- ✓ تشخیص برخی مشکلات ساختاری رحم
بسته بودن لولههای رحمی یکی از علتهای مهم ناباروری زنان محسوب میشود و بررسی آن یکی از بخشهای مهم در آزمایشهای ناباروری زنان است. زمانی که لولههای رحمی مسدود باشند، حرکت اسپرم به سمت تخمک یا انتقال تخمک بارورشده به رحم ممکن است با مشکل مواجه شود. به همین دلیل، آزمایش ناباروری زنان برای بررسی باز بودن لولههای رحمی مانند HSG میتواند به پزشک در تشخیص علت تأخیر بارداری و انتخاب مناسبترین مسیر درمان کمک کند. تشخیص دقیق مشکل لولههای رحمی نقش مهمی در برنامهریزی درمان و افزایش شانس بارداری دارد.
آزمایشهای ناباروری در مردان
ناباروری تنها به مشکلات مربوط به زنان محدود نمیشود و در بسیاری از موارد، عامل مردانه نیز میتواند در کاهش شانس بارداری نقش داشته باشد. بررسی باروری مردان معمولاً با هدف ارزیابی تولید اسپرم، کیفیت اسپرم، عملکرد هورمونها و سلامت دستگاه تناسلی انجام میشود.
برخلاف تصور رایج، بررسی ناباروری مردان معمولاً با یک آزمایش ساده و مهم به نام آنالیز مایع منی (اسپرموگرام) آغاز میشود و در صورت مشاهده مشکل، پزشک آزمایشهای تکمیلی را درخواست میکند.
۱- آزمایش آنالیز اسپرم (اسپرموگرام)
آزمایش آنالیز مایع منی یا اسپرموگرام (Semen Analysis) یکی از مهمترین بررسیها در آزمایش ناباروری مردان است. در این آزمایش، تعداد و غلظت اسپرم، حرکت اسپرمها و شکل و ساختار آنها بررسی میشود.
نتیجه اسپرموگرام میتواند اطلاعات مهمی درباره وضعیت اسپرم و عوامل احتمالی مؤثر بر باروری مردان ارائه دهد. با این حال، نتیجه یک آزمایش بهتنهایی نمیتواند باروری یا ناباروری را بهطور قطعی مشخص کند و گاهی تکرار آزمایش یا بررسیهای تکمیلی لازم است.
در آزمایش اسپرموگرام چه مواردی بررسی میشود؟
تعداد اسپرمها (Sperm Count)
در اسپرموگرام، تعداد و غلظت اسپرمها در نمونه مایع منی اندازهگیری میشود. کاهش تعداد یا غلظت اسپرم میتواند یکی از عوامل مؤثر بر کاهش شانس بارداری باشد و در آزمایش ناباروری مردان مورد توجه قرار میگیرد.
حرکت اسپرمها (Motility)
حرکت اسپرم یا Motility یکی دیگر از شاخصهای اصلی اسپرموگرام است. در این بخش بررسی میشود چه تعداد از اسپرمها حرکت دارند و میزان حرکت آنها چگونه است. حرکت مناسب اسپرم برای رسیدن به تخمک اهمیت دارد و به همین دلیل در آزمایش ناباروری مردان ارزیابی میشود.
شکل و ساختار اسپرمها (Morphology)
مورفولوژی یا شکل اسپرمها نیز در اسپرموگرام بررسی میشود. آزمایشگاه درصد اسپرمهایی را که از نظر شکل و ساختار با معیارهای استاندارد مطابقت دارند ارزیابی میکند. وجود اسپرمهای دارای شکل غیرطبیعی بهتنهایی به معنی ناباروری نیست و نتیجه باید همراه با سایر شاخصهای اسپرموگرام تفسیر شود.
حجم و ویژگیهای مایع منی
در آزمایش ناباروری مردان علاوه بر خود اسپرمها، برخی ویژگیهای مایع منی نیز ممکن است بررسی شود. حجم مایع منی، غلظت اسپرم و سایر ویژگیهای نمونه میتوانند اطلاعات بیشتری درباره وضعیت دستگاه تولیدمثل مردان ارائه دهند.
🧪 ویژگیهای مایع منی در اسپرموگرام
در آزمایش اسپرموگرام علاوه بر بررسی اسپرمها، ویژگیهای مایع منی نیز ارزیابی میشود. این موارد میتوانند اطلاعات مهمی درباره عملکرد دستگاه تولیدمثل مردان ارائه دهند:
- حجم مایع منی: مقدار مایع خارجشده در نمونه بررسی میشود. حجم مناسب برای انتقال و حرکت اسپرمها در مسیر دستگاه تناسلی اهمیت دارد.
- غلظت اسپرم در مایع منی: تعداد اسپرمها در هر واحد حجم اندازهگیری میشود و نشاندهنده میزان تراکم اسپرمها در نمونه است.
- زمان مایع شدن منی: بررسی میشود که مایع منی چه مدت پس از خروج از حالت ژلهای به حالت روان تبدیل میشود؛ این فرآیند برای حرکت طبیعی اسپرمها اهمیت دارد.
- pH یا میزان اسیدیته مایع منی: میزان اسیدی یا قلیایی بودن نمونه بررسی میشود، زیرا محیط مناسب برای حفظ عملکرد و زنده ماندن اسپرمها اهمیت دارد.
- وجود سلولهای غیرطبیعی یا علائم التهاب: وجود سلولهای التهابی یا غیرطبیعی میتواند نشانه عفونت یا مشکلات احتمالی در دستگاه تولیدمثل باشد و نیاز به بررسی بیشتر داشته باشد.
آمادگی قبل از انجام اسپرموگرام
برای انجام اسپرموگرام باید دستور آزمایشگاه یا پزشک درباره نحوه جمعآوری و تحویل نمونه رعایت شود. همچنین اگر فرد اخیراً بیماری یا شرایطی داشته که ممکن است بر نتیجه آزمایش اثر بگذارد، بهتر است پزشک در جریان قرار گیرد.
۲- آزمایشهای هورمونی مردان
هورمونها در تنظیم عملکرد بیضهها و تولید اسپرم نقش مهمی دارند. اختلال در عملکرد هیپوتالاموس، غده هیپوفیز یا بیضهها میتواند با کاهش تولید اسپرم و مشکلات باروری همراه باشد. به همین دلیل، آزمایشهای هورمونی در برخی مردان بهعنوان بخشی از آزمایش ناباروری مردان انجام میشوند
مهمترین هورمونهایی که در بررسی ناباروری مردان اندازهگیری میشوند عبارتاند از:
آزمایش تستوسترون (Testosterone)
تستوسترون یکی از هورمونهای اصلی در عملکرد دستگاه تولیدمثل مردان است و در تنظیم فرآیند اسپرمسازی نقش دارد. تولید آن در بیضهها تحت کنترل هورمونهای هیپوتالاموس و هیپوفیز، از جمله LH، انجام میشود.
بررسی سطح تستوسترون میتواند به پزشک در ارزیابی اختلالات هورمونی مرتبط با ناباروری کمک کند. با این حال، نتیجه تستوسترون بهتنهایی علت ناباروری را مشخص نمیکند و باید در کنار علائم، معاینه، اسپرموگرام و سایر هورمونها تفسیر شود
آزمایش FSH در مردان
FSH یا هورمون محرک فولیکول، یکی از هورمونهای هیپوفیز است که در تنظیم عملکرد بیضه و فرآیند تولید اسپرم نقش دارد. بررسی FSH میتواند اطلاعاتی درباره عملکرد اسپرمسازی در اختیار پزشک قرار دهد.
بالا بودن FSH ممکن است با اختلال در اسپرمسازی همراه باشد، در حالی که پایین بودن FSH میتواند در برخی اختلالات محور هیپوتالاموس–هیپوفیز دیده شود. تفسیر نتیجه باید همراه با تستوسترون، LH و نتیجه اسپرموگرام انجام شود.
آزمایش LH در مردان
LH یا هورمون لوتئینیزهکننده توسط غده هیپوفیز ترشح میشود و با تحریک سلولهای لایدیگ در بیضه، تولید تستوسترون را تنظیم میکند. بنابراین، بررسی LH در کنار تستوسترون و FSH میتواند به شناسایی برخی اختلالات هورمونی مؤثر بر باروری کمک کند
الگوی نتایج LH، FSH و تستوسترون میتواند به پزشک کمک کند تشخیص دهد اختلال هورمونی بیشتر با عملکرد خود بیضهها مرتبط است یا با محور هیپوتالاموس–هیپوفی
آزمایش پرولاکتین (Prolactin)
پرولاکتین نیز یکی از هورمونهایی است که در برخی شرایط در ارزیابی ناباروری مردان بررسی میشود. افزایش غیرطبیعی پرولاکتین میتواند با اختلال عملکرد محور هورمونی و کاهش تولید اسپرم همراه باشد.
در صورت بالا بودن پرولاکتین، پزشک ممکن است علت زمینهای را بررسی کند؛ برای مثال، برخی اختلالات هیپوفیز یا داروهای مؤثر بر سطح این هورمون میتوانند در افزایش آن نقش داشته باشند
۳- بررسی مشکلات اسپرم در ناباروری مردان
بررسی اسپرم یکی از بخشهای اصلی آزمایش ناباروری مردان است. در اسپرموگرام، تعداد، غلظت، حرکت و شکل اسپرمها بررسی میشود. اگر یکی از این شاخصها غیرطبیعی باشد، پزشک ممکن است برای پیدا کردن علت، آزمایشها و بررسیهای تکمیلی را درخواست کند.
مشکلات اسپرم میتوانند با عواملی مانند اختلال عملکرد بیضه، مشکلات هورمونی، واریکوسل، برخی بیماریها، عفونتها، عوامل ژنتیکی و بعضی عوامل مرتبط با سبک زندگی ارتباط داشته باشند. با این حال، نتیجه غیرطبیعی اسپرموگرام بهتنهایی به معنی ناباروری قطعی نیست.
مهمترین مشکلات اسپرم که بررسی میشوند عبارتاند از:
کاهش تعداد اسپرم (Oligospermia)
الیگواسپرمی به کاهش تعداد یا غلظت اسپرم در مایع منی گفته میشود. کاهش تعداد اسپرم میتواند احتمال رسیدن اسپرم به تخمک و لقاح را کاهش دهد و به همین دلیل یکی از موارد مهم در آزمایش ناباروری مردان است.
عواملی که ممکن است با کاهش تعداد اسپرم ارتباط داشته باشند عبارتاند از:
- ✓ اختلال در عملکرد بیضهها
- ✓ مشکلات هورمونی و اختلال در تنظیم تولید اسپرم
- ✓ واریکوسل و افزایش دمای اطراف بیضه
- ✓ برخی عفونتهای دستگاه تناسلی
- ✓ مصرف دخانیات، الکل یا برخی داروها
- ✓ قرار گرفتن طولانیمدت در معرض گرمای زیاد
شدت کاهش تعداد اسپرم اهمیت دارد و پزشک بر اساس نتیجه اسپرموگرام و سایر یافتههای آزمایش ناباروری مردان درباره نیاز به بررسی یا درمان بیشتر تصمیم میگیرد.
نبود اسپرم در مایع منی (Azoospermia)
آزواسپرمی به حالتی گفته میشود که در مایع منی اسپرم وجود نداشته باشد. این وضعیت میتواند به دلیل اختلال در تولید اسپرم یا مشکل در انتقال اسپرم از بیضهها به مایع منی ایجاد شود.
برای پیدا کردن علت آزواسپرمی، پزشک ممکن است بر اساس شرایط فرد، بررسیهای هورمونی، آزمایشهای ژنتیکی، تصویربرداری یا سایر ارزیابیهای تخصصی را درخواست کند.
کاهش حرکت اسپرم (Asthenozoospermia)
حرکت اسپرم یا Motility یکی از شاخصهای مهم اسپرموگرام است. اسپرم برای رسیدن به تخمک باید توانایی حرکت مناسب داشته باشد؛ بنابراین کاهش حرکت اسپرم میتواند بر شانس باروری تأثیر بگذارد.
🧬 عوامل مؤثر بر کاهش حرکت اسپرم
عوامل مختلفی میتوانند بر کیفیت و حرکت اسپرمها تأثیر بگذارند و توانایی آنها برای رسیدن به تخمک را کاهش دهند. مهمترین این عوامل عبارتاند از:
-
۱. واریکوسل
گشاد شدن رگهای اطراف بیضه میتواند با افزایش دمای بیضه و تغییر در روند تولید اسپرم، بر کیفیت و حرکت اسپرمها اثر بگذارد.
-
۲. برخی عفونتها و بیماریها
بعضی عفونتها و بیماریها میتوانند باعث التهاب در دستگاه تولیدمثل شده و روی تعداد، حرکت یا عملکرد طبیعی اسپرمها تأثیر بگذارند.
-
۳. مصرف دخانیات
مصرف سیگار و سایر دخانیات میتواند با افزایش آسیب سلولی، کاهش کیفیت اسپرم و تغییر در حرکت آنها همراه باشد.
-
۴. آسیب اکسیداتیو و استرس اکسیداتیو
افزایش استرس اکسیداتیو در بدن میتواند به ساختار اسپرم آسیب برساند و بر حرکت و کیفیت آن تأثیر منفی بگذارد.
-
۵. برخی عوامل مؤثر بر عملکرد و تولید اسپرم
عوامل مختلفی مانند مشکلات هورمونی، عوامل ژنتیکی، برخی داروها و شرایط محیطی میتوانند روند تولید و عملکرد طبیعی اسپرم را تحت تأثیر قرار دهند.
تغییر در شکل اسپرم (Teratozoospermia)
مورفولوژی یا شکل اسپرم یکی دیگر از شاخصهایی است که در اسپرموگرام بررسی میشود. در این بررسی، شکل و ساختار اسپرمها زیر میکروسکوپ ارزیابی شده و درصد اسپرمهایی که معیارهای ظاهری موردنظر را دارند گزارش میشود.
تغییرات ممکن است در بخشهایی مانند سر، قسمت میانی یا دم اسپرم دیده شوند. این تغییرات میتوانند بر حرکت اسپرم یا توانایی آن برای رسیدن به تخمک و ورود به آن اثر بگذارند. با این حال، غیرطبیعی بودن مورفولوژی بهتنهایی به معنی ناباروری قطعی نیست و باید در کنار سایر نتایج اسپرموگرام تفسیر شود.
عوامل مختلفی ممکن است با اختلال در کیفیت و شکل اسپرم ارتباط داشته باشند؛ از جمله مشکلات عملکرد بیضه، واریکوسل، برخی بیماریها و عوامل مرتبط با سبک زندگی.
لینک: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/male-infertility/diagnosis-treatment/drc-20374780
لینک: https://www.cdc.gov/reproductive-health/infertility-faq/index.html
۴- سونوگرافی بیضه در صورت نیاز
سونوگرافی بیضه یا سونوگرافی اسکروتوم یکی از روشهای تصویربرداری غیرتهاجمی است که در برخی مردان برای بررسی علت مشکلات باروری استفاده میشود. این روش با امواج صوتی، تصاویری از بیضهها و ساختارهای اطراف آن ایجاد میکند و میتواند به تشخیص برخی مشکلات مرتبط با ناباروری کمک کند.
در روند آزمایش ناباروری مردان، سونوگرافی بیضه معمولاً بر اساس نتیجه اسپرموگرام، معاینه فیزیکی یا وجود علائمی مانند درد و تورم درخواست میشود.
🔎 چه زمانی سونوگرافی بیضه درخواست میشود؟
- ✓ وجود یافته غیرطبیعی در معاینه بیضه یا کیسه بیضه
- ✓ غیرطبیعی بودن برخی پارامترهای اسپرموگرام
- ✓ احتمال وجود واریکوسل
- ✓ وجود درد، تورم یا تغییر در اندازه بیضه
سونوگرافی بیضه چه مشکلاتی را بررسی میکند؟
واریکوسل
واریکوسل به گشاد شدن رگهای اطراف بیضه گفته میشود و یکی از مشکلات مرتبط با ناباروری مردان است. سونوگرافی بیضه و بهویژه داپلر میتواند به شناسایی و ارزیابی واریکوسل کمک کند.
اندازه و ساختار بیضهها
در سونوگرافی میتوان حجم بیضهها و برخی تغییرات ساختاری بافت آنها را بررسی کرد. کاهش حجم یا تغییرات بافتی بیضه ممکن است در ارزیابی مشکلات مرتبط با تولید اسپرم اهمیت داشته باشد.
تودهها و ضایعات غیرطبیعی
سونوگرافی بیضه میتواند برای بررسی تودهها، کیستها و برخی تغییرات غیرطبیعی در بافت بیضه و ساختارهای اطراف آن استفاده شود. این بررسی در بعضی مردان با نتایج غیرطبیعی اسپرموگرام میتواند بخشی از ارزیابیهای تکمیلی باشد.
بررسی اپیدیدیم و مسیر انتقال اسپرم
سونوگرافی اسکروتوم میتواند اپیدیدیم و مجرای وابران را نیز بررسی کند. برخی تغییرات در این ساختارها ممکن است نشانهای از انسداد یا التهاب مسیر انتقال اسپرم باشند و در کنار سایر آزمایشهای ناباروری مردان به شناسایی علت اختلالات اسپرم کمک کنند.
لینک: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/male-infertility/diagnosis-treatment/drc-20374780
لینک: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39083089/
۵- آزمایشهای ژنتیکی در ناباروری مردان
در برخی مردان، بهویژه افرادی که تعداد اسپرم بسیار پایین دارند یا در مایع منی اسپرم مشاهده نمیشود، پزشک ممکن است بررسیهای ژنتیکی را در روند آزمایش ناباروری مردان پیشنهاد کند. برخی اختلالات ژنتیکی و کروموزومی میتوانند بر تولید اسپرم یا عملکرد طبیعی بیضهها تأثیر بگذارند.
مهمترین بررسیهای ژنتیکی شامل موارد زیر هستند:
کاریوتایپ (بررسی کروموزومها)
در آزمایش کاریوتایپ، تعداد و ساختار کروموزومها بررسی میشود. برخی تغییرات کروموزومی مانند اختلالات مرتبط با کروموزومهای جنسی میتوانند با اختلال در تولید اسپرم و ناباروری مردان ارتباط داشته باشند.
بررسی حذفهای کروموزوم Y
بخشهایی از کروموزوم Y، بهویژه نواحی موسوم به AZF، در فرآیند تولید اسپرم نقش دارند. حذفهای میکروسکوپی در این نواحی میتوانند با کاهش شدید تولید اسپرم یا آزواسپرمی مرتبط باشند.
بررسی برخی اختلالات ژنتیکی مرتبط با ناباروری
در شرایط خاص، پزشک ممکن است آزمایشهای ژنتیکی دیگری را نیز برای پیدا کردن علت اختلال تولید یا انتقال اسپرم درخواست کند. یکی از نمونههای مهم، بررسی جهشهای ژن CFTR در برخی مردان مبتلا به فقدان مادرزادی مجرای وابران است.
نتایج بررسیهای ژنتیکی میتواند به مشخص شدن علت ناباروری کمک کند و در بعضی موارد، برای مشاوره ژنتیکی و انتخاب روش مناسب کمکباروری اهمیت داشته باشد. به همین دلیل، انجام این آزمایشها باید بر اساس نتیجه اسپرموگرام، معاینه و ارزیابی پزشک انجام شود.
لینک: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/male-infertility/diagnosis-treatment/drc-20374780
لینک: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33850771/
۶- بیوپسی بیضه (نمونهبرداری از بیضه) در آزمایشهای ناباروری مردان
بیوپسی بیضه یکی از روشهای تخصصی در بررسی ناباروری مردان است که در شرایط خاص برای ارزیابی بافت بیضه و بررسی وضعیت تولید اسپرم انجام میشود. در این روش، نمونه کوچکی از بافت بیضه برای بررسی میکروسکوپی برداشته میشود.
در روند آزمایش ناباروری مردان، بیوپسی بیضه معمولاً جزو بررسیهای اولیه نیست. ابتدا آزمایش مایع منی، معاینه، بررسی هورمونها و در صورت نیاز آزمایشهای ژنتیکی و تصویربرداری انجام میشوند. اگر پس از این بررسیها علت آزواسپرمی مشخص نباشد، پزشک ممکن است بیوپسی یا روشهای استخراج اسپرم از بیضه را در نظر بگیرد.
بیوپسی بیضه میتواند مشخص کند:
بررسی نمونه بافت بیضه میتواند اطلاعاتی درباره وضعیت اسپرمسازی در داخل بیضه ارائه دهد و به پزشک کمک کند مشخص کند مشکل بیشتر به اختلال تولید اسپرم مربوط است یا احتمال انسداد مسیر انتقال اسپرم مطرح است.
در برخی موارد، برداشت بافت بیضه با هدف پیدا کردن اسپرم انجام میشود. اگر اسپرم قابل استفاده در بافت پیدا شود، ممکن است برای روشهای کمکباروری مانند لقاح آزمایشگاهی (IVF) و تزریق اسپرم به داخل تخمک (ICSI) مورد استفاده قرار گیرد.
بیوپسی بیضه چه زمانی انجام میشود؟
این روش بیشتر در شرایط خاص و بهویژه در بعضی مردان مبتلا به آزواسپرمی مطرح میشود. تصمیم برای انجام آن به نتیجه اسپرموگرام، معاینه، سطح هورمونها، بررسیهای ژنتیکی و احتمال وجود انسداد یا اختلال تولید اسپرم بستگی دارد.
بنابراین، بیوپسی بیضه یک آزمایش معمول برای همه مردان نیست و تنها در صورت نیاز و با تشخیص متخصص انجام میشود. در برخی بیماران، بهجای بیوپسی تشخیصی جداگانه، روشهایی مانند استخراج اسپرم از بیضه (TESE) یا استخراج میکروسکوپی اسپرم از بیضه (microTESE) برای یافتن اسپرم و استفاده در درمانهای کمکباروری مورد استفاده قرار میگیرند.
لینک: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/male-infertility/diagnosis-treatment/drc-20374780
لینک: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34300309/
🧬 جمعبندی آزمایشهای ناباروری مردان
آزمایشهای ناباروری مردان مجموعهای از بررسیها هستند که برای ارزیابی تعداد، کیفیت و عملکرد اسپرمها، وضعیت هورمونها و سلامت دستگاه تولیدمثل انجام میشوند. معمولاً بررسیها با آزمایش اسپرموگرام شروع میشود و در صورت مشاهده مشکل، پزشک ممکن است آزمایشهای هورمونی، سونوگرافی بیضه، بررسیهای ژنتیکی یا بیوپسی بیضه را برای تشخیص دقیقتر درخواست کند.
تفسیر نتایج این آزمایشها به تنهایی انجام نمیشود و عواملی مانند شرایط جسمی فرد، سابقه پزشکی، سبک زندگی و نتایج سایر بررسیها نیز در نظر گرفته میشوند. هدف از این ارزیابیها، شناسایی علت اصلی مشکلات باروری و انتخاب مناسبترین مسیر درمانی برای افزایش شانس بارداری است.
چرا انجام آزمایش ناباروری اهمیت دارد؟
آزمایش ناباروری به پزشک کمک میکند علت احتمالی تأخیر در بارداری را در زنان و مردان بررسی کند. باروری به عملکرد هماهنگ تخمدانها، تخمکگذاری، رحم، لولههای رحمی و اسپرم وابسته است و اختلال در هر یک از این بخشها میتواند بر بارداری تأثیر بگذارد.
در آزمایش ناباروری، بسته به شرایط فرد، ممکن است مواردی مانند هورمونها، تخمکگذاری، ذخیره تخمدان و لولههای رحمی در زنان و اسپرموگرام، هورمونها و کیفیت اسپرم در مردان بررسی شود.
نتایج این بررسیها به پزشک کمک میکند علت احتمالی مشکل را بهتر شناسایی کرده و مناسبترین مسیر درمان را انتخاب کند. همه افراد نیز به مجموعه یکسانی از آزمایشها نیاز ندارند و نوع بررسی بر اساس شرایط هر فرد تعیین میشود.
لینک: https://www.cdc.gov/reproductive-health/infertility-faq/index.html
لینک: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/infertility/diagnosis-treatment/drc-20354322
چه زمانی انجام آزمایش ناباروری لازم است؟
آزمایش ناباروری معمولاً زمانی مطرح میشود که با وجود رابطه منظم و بدون استفاده از روشهای جلوگیری، بارداری اتفاق نیفتد. زمان شروع آزمایش ناباروری به سن زن و شرایط سلامت زوج بستگی دارد.
اگر زن کمتر از ۳۵ سال داشته باشد، معمولاً پس از ۱۲ ماه تلاش برای بارداری بدون موفقیت، بررسی ناباروری توصیه میشود. در این شرایط، آزمایش ناباروری میتواند مشکلات مربوط به تخمکگذاری، هورمونها، رحم، لولههای رحمی و اسپرم را بررسی کند.
در زنان ۳۵ سال و بالاتر، بهتر است در صورت باردار نشدن پس از ۶ ماه برای ارزیابی باروری اقدام شود. در افراد بالای ۴۰ سال یا در صورت وجود عوامل خطر، ممکن است بررسیها زودتر آغاز شوند.
همچنین در صورت وجود پریودهای نامنظم یا قطع قاعدگی، سابقه اندومتریوز یا بیماریهای رحم و لولههای رحمی، مشکلات شناختهشده اسپرم یا برخی عوامل مؤثر بر باروری، ممکن است آزمایش ناباروری بدون انتظار برای این بازههای زمانی انجام شود.
نوع آزمایش ناباروری برای هر فرد یکسان نیست و پزشک با توجه به سن، علائم، سابقه پزشکی و شرایط هر دو نفر، آزمایشهای مناسب را انتخاب میکند.
لینک: https://www.cdc.gov/reproductive-health/infertility-faq/index.html
لینک: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/infertility/diagnosis-treatment/drc-20354322
مقایسه آزمایشهای ناباروری زنان و مردان
| نوع بررسی | آزمایشهای ناباروری زنان | آزمایشهای ناباروری مردان |
|---|---|---|
| آزمایشهای هورمونی | AMH، FSH، LH، استرادیول، پروژسترون، پرولاکتین و TSH | تستوسترون، FSH، LH و سایر بررسیهای هورمونی در صورت نیاز |
| بررسی عملکرد تولیدمثل | بررسی تخمکگذاری، ذخیره تخمدان و وضعیت رحم | بررسی تعداد، حرکت و شکل اسپرمها |
| تصویربرداری | سونوگرافی رحم و تخمدان، HSG برای بررسی لولههای رحمی | سونوگرافی بیضه در صورت وجود مشکل یا تشخیص پزشک |
| آزمایشهای تخصصی | هیستروسکوپی یا لاپاراسکوپی در شرایط خاص | آزمایش ژنتیک یا بیوپسی بیضه در موارد خاص |
| مهمترین آزمایش اولیه | AMH + سونوگرافی رحم و تخمدان | آنالیز مایع منی (اسپرموگرام) |
مسیر اقدام برای بررسی ناباروری
برای شروع بررسی و تشخیص علت ناباروری، مراحل زیر را دنبال کنید:
۱. بررسی شرایط و سابقه باروری
مدت زمان تلاش برای بارداری، نظم قاعدگی، سابقه بیماریها، جراحیها و شرایط سلامت هر دو نفر بررسی میشود.
۲. مراجعه به متخصص زنان و زایمان یا ناباروری
پزشک با بررسی شرایط زوجین، مسیر مناسب برای انجام آزمایشهای ناباروری را مشخص میکند.
۳. معاینه و بررسی اولیه
وضعیت سلامت دستگاه تولیدمثل، علائم احتمالی و عوامل مؤثر بر باروری ارزیابی میشود.
۴. انجام آزمایشهای تشخیصی
بسته به شرایط فرد، آزمایشهای هورمونی، AMH، سونوگرافی، HSG در زنان و اسپرموگرام و بررسیهای تکمیلی در مردان انجام میشود.
۵. بررسی نتایج و انتخاب مسیر درمان
پس از مشخص شدن علت احتمالی ناباروری، پزشک بهترین روش درمان یا اقدامات بعدی را پیشنهاد میدهد.
۶. شروع درمان و پیگیری روند باروری
برنامه درمانی متناسب با شرایط زوجین آغاز شده و روند پیشرفت تحت نظر پزشک پیگیری میشود.
سوالات متداول درباره آزمایشهای ناباروری زنان و مردان
آنچه باید به خاطر بسپارید
آزمایش ناباروری مجموعهای از بررسیهای تخصصی برای ارزیابی سلامت باروری زنان و مردان و شناسایی علت احتمالی ناباروری است. این بررسیها بسته به شرایط هر فرد میتواند شامل آزمایشهای هورمونی، آزمایش AMH، بررسی تخمکگذاری، سونوگرافی، HSG، اسپرموگرام و سایر آزمایشهای تکمیلی باشد. انجام بهموقع آزمایش ناباروری به تشخیص دقیقتر علت مشکل و انتخاب بهترین روش درمان کمک میکند.
جمعبندی
آزمایشهای ناباروری نقش مهمی در تشخیص علت ناباروری و برنامهریزی درمان دارند. از آنجا که عوامل ناباروری ممکن است به زنان، مردان یا هر دو نفر مربوط باشند، معمولاً بررسی همزمان زوجین بهترین نتیجه را به همراه دارد. اگر پس از مدت توصیهشده برای بارداری موفق نشدهاید، انجام آزمایش ناباروری و مراجعه به پزشک متخصص میتواند اولین قدم برای افزایش شانس بارداری و انتخاب مسیر درمان مناسب باشد.
